Merdiven Hesaplama – Düz, L, U ve Döner Merdiven Basamak Hesabı ve Dengeleme

Rıht ve Basamak Ölçüsü

Rıht bir basamağın yüksekliği, basamak genişliği ise ayağın bastığı derinliktir. Rahat bir merdivende iki rıht ile bir basamak genişliğinin toplamı insan adımına, yaklaşık 63 cm'ye yakın olur; bu adım ölçüsü kuralıdır. Konut içinde rıht 16–18 cm, basamak 27–30 cm bandı en rahat sonuçtur. Yönetmelik konut merdivenlerinde rıhtı 18 cm ile sınırlar, basamak genişliğini en az 25 cm ister. Araç kat yüksekliğini bu banda sığan bir basamak sayısına böler; sayıyı bir artırıp azaltarak rıht ve basamağın nasıl değiştiğini görebilirsiniz.

Merdiven Tipleri

Düz merdiven tek kolludur, en az malzeme ve en kolay imalat ister ama en uzun yeri kaplar. L merdiven (çeyrek dönüşlü) 90° döner, köşeye sığar. U merdiven (yarım dönüşlü, çift kollu) 180° döner, iki kol arasında dar bir kova kalır; kat holünde en az yer kaplayan çözümdür. Döner merdiven dairesel bir kova etrafında, içte ve dışta helisel limon kirişleri üzerinde döner; en küçük alana sığar ama kova tarafında basamaklar daralır, eşya taşımak zordur. Kova çapı büyüdükçe iç kenar genişler; yürüme hattı burada da kova korkuluğundan ölçülür. L ve U merdivenlerde dönüş ya sahanlıkla ya da dönel basamaklarla geçilir; dönel basamaklar bir basamak yüksekliği kazandırır, sahanlık daha güvenlidir.

Dengeleme (Dengelenmiş Merdiven) Nedir?

Dönel basamaklar kova noktasından ışınsal çizilirse dönüşteki basamaklar kova tarafında sıfıra kadar incelir ve kova hattındaki limon keskin bir kırılma yapar; buna dengelenmemiş merdiven denir. Dengeleme, daralmayı dönüşten önceki ve sonraki düz basamaklara yayarak her basamağın kova tarafında ayağın sığacağı bir genişlik korumasını sağlar; iç limon böylece kırılmadan yumuşak bir eğriyle yükselir. Dengelemenin iki kuralı vardır: yürüme hattı boyunca (dar kol için kol ortası, geniş kolda kova korkuluğundan 50 cm içeride) her basamağın genişliği aynı kalır, böylece adım ritmi dönüşte bozulmaz; kova tarafındaki en dar kenar belirli bir değerin altına inmez. Bu araç dar kenar için varsayılan olarak 13 cm ister, değeri değiştirebilirsiniz. Dengelemenin kaç basamağa yayılacağını araç kendisi en az sayıda basamakla bulur; daha yumuşak bir limon için yayılımı artırabilirsiniz.

Baş Payı

Merdivenin üstündeki döşeme boşluğu, çıkarken başın tavana değmemesi için yeterince uzun olmalıdır; basamak burnundan tavan altına en az 210 cm istenir. Araç, üst basamaktan yürüme hattı boyunca geriye doğru döşemenin en az ne kadar açık kalması gerektiğini verir. Döner merdivende aynı kontrol bir tam turda kazanılan yükseklikle yapılır: tur başına basamak sayısı ile rıht çarpımından basamak kalınlığı düşülünce 200 cm'nin altında kalıyorsa, basamak sayısı ya da dönüş açısı değişmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

280 cm kat yüksekliği için kaç basamak gerekir?

16 rıht ile 17,5 cm rıht yüksekliği ve 28 cm basamak çıkar; bu konut için rahat bir ölçüdür. 15 rıht 18,7 cm ile yönetmelik sınırını aşar, 17 rıht 16,5 cm ile daha yumuşak ama daha uzun bir merdiven verir.

Dönel basamaklı L merdiven ne kadar yer kaplar?

90 cm kol genişliği, 280 cm kat yüksekliği ve 16 rıhtla iki kolun dış ölçüsü yaklaşık 2,5 × 2,5 m civarındadır; sahanlıklı çözüm bir basamak daha az kazandırdığı için bir kol biraz uzar. Araç her kurulum için taban alanını verir.

Kova tarafında basamak en az kaç cm olmalı?

Ayağın ucu sığacak kadar: uygulamada 10–15 cm arası istenir, bu araç varsayılan olarak 13 cm kullanır. Dönüşteki basamaklar yürüme hattında diğerleriyle aynı genişlikte kaldığı sürece dar kenarın bu değerde olması güvenli yürüyüş için yeterlidir.

Basamaklar hangi ahşaptan yapılır?

İç mekânda masif çam, meşe, kayın ve iroko yaygındır; basamak kalınlığı 4–5 cm, rıht 1,8–2 cm alınır. Dış mekân merdivenlerinde emprenyeli çam ya da iroko tercih edilir. Malzeme listesindeki ölçüler kesim payı eklenmemiş net ölçülerdir.

Basamak, küpeşte, torna korkuluk dikmesi ve baba için merdiven malzemeleri, kiriş kesitleri için kiriş hesaplama, ağaç türlerinin sertlik ve dayanımı için ağaç türleri teknik detayları sayfalarımıza bakabilirsiniz.